Sommige wijnhuizen hebben een geschiedenis die bijna te mooi klinkt om waar te zijn. Domaine Le Clos du Caillou is er zo één. Midden tussen de wijngaarden van Châteauneuf-du-Pape ligt een domein dat voor een groot deel hetzelfde terroir deelt, maar waarvan veel percelen officieel géén Châteauneuf-du-Pape mogen heten.
Dat heeft alles te maken met een opmerkelijk incident uit 1936.
Op zondag 1 november kunt u tijdens onze Grote Najaarsproeverij zelf kennismaken met de wijnen én het verhaal van Le Clos du Caillou. Namens het familiedomein is Marilou Vacheron aanwezig. Een mooie kans om meer te leren over dit bijzondere wijnhuis en natuurlijk de wijnen zelf te proeven.
Een wijnhuis midden in Châteauneuf-du-Pape
Le Clos du Caillou ligt bij Courthézon, in het zuidelijke deel van de Rhône. Het domein beschikt over ongeveer 45 hectare Côtes du Rhône en 9 hectare Châteauneuf-du-Pape. De wijngaarden liggen op verschillende bodemsoorten, waaronder zand, safre en de beroemde ronde keien die zo kenmerkend zijn voor Châteauneuf-du-Pape.
Juist die verschillen in bodem zorgen voor verschillende wijnstijlen. Op zand en safre ontstaan vaak verfijnde, elegante wijnen met veel geur en frisheid. Percelen met galets roulés, de grote ronde keien, geven juist meer warmte, rijpheid en kracht.
Grenache speelt daarbij de hoofdrol, aangevuld met onder andere Syrah, Mourvèdre, Cinsault, Carignan en Counoise. Voor de witte wijnen gebruikt het domein druiven als Roussanne, Viognier, Clairette en Bourboulenc.
Het bijzondere verhaal van de appellation
Het meest bijzondere verhaal van Le Clos du Caillou begint in 1936.
Toen de grenzen van de appellation Châteauneuf-du-Pape werden vastgelegd, wilden deskundigen het domein bezoeken om de wijngaarden te beoordelen. Le Clos du Caillou was destijds vooral een afgesloten jachtgebied. De bewaker van het terrein was bepaald niet enthousiast over de bezoekers en stuurde hen volgens het domein met een geweer weg.
De deskundigen besloten daarop het terrein niet in de appellation op te nemen.
Daardoor ontstond een bijzondere situatie: een groot deel van de wijngaarden van Le Clos du Caillou ligt als een soort eiland midden tussen de wijngaarden van Châteauneuf-du-Pape, maar de wijn moet officieel als Côtes du Rhône worden verkocht.
Voor wijnliefhebbers is dat juist interessant. Sommige Côtes du Rhône-wijnen van het domein komen namelijk van terroirs die letterlijk midden tussen beroemde Châteauneuf-percelen liggen.
Van jachtgebied naar topdomein
De geschiedenis van Le Clos du Caillou begint al in 1895. In die tijd was het terrein vooral een jachtgebied. In 1955 zag Paul Pouizin het potentieel van de plek en kocht het domein voor zijn zoon Claude.
Claude begon delen van het bos te rooien en wijnstokken aan te planten. Dat werd destijds niet door iedereen begrepen, maar hij zag hoe geschikt de arme en droge bodems waren voor wijnbouw. Langzaam groeide Le Clos du Caillou uit tot een serieus wijndomein.
Een volgende grote stap kwam in de jaren negentig.
De familie Vacheron
In 1996 namen Sylvie Vacheron en haar man Jean-Denis Vacheron het domein over. Jean-Denis kwam uit een bekende wijnfamilie uit Sancerre en bracht een duidelijke visie mee.
Hij wilde geen overdreven zware Rhône-wijnen maken, maar juist zoeken naar finesse, elegantie en drinkbaarheid. Het domein beschrijft zijn stijl zelfs als geïnspireerd door Bourgogne.
Onder Sylvie en Jean-Denis steeg de kwaliteit snel en Le Clos du Caillou groeide uit tot een van de bekende namen van de zuidelijke Rhône.
In 2002 overleed Jean-Denis onverwacht bij een auto-ongeluk. Sylvie besloot het werk voort te zetten en kreeg daarbij ondersteuning van wijnmaker en oenoloog Bruno Gaspard. Samen bouwden zij verder aan de stijl en reputatie van het domein.
De nieuwe generatie: Marilou en Axel Vacheron
Vandaag staat inmiddels ook de volgende generatie klaar.
Marilou Vacheron is de vierde generatie van de familie en houdt zich onder andere bezig met export en de verdere ontwikkeling van het domein. Haar broer Axel Vacheron is opgeleid als wijnmaker en oenoloog en werkt samen met Bruno Gaspard aan de wijngaarden en vinificatie.
Juist dat maakt het extra leuk dat Marilou op 1 november bij onze Najaarsproeverij aanwezig is. Zij groeide letterlijk op tussen de wijngaarden van Le Clos du Caillou en kan als geen ander vertellen over de geschiedenis, terroirs en toekomst van het familiedomein.
Biologisch en steeds meer biodynamisch
Bij Le Clos du Caillou draait wijnmaken niet alleen om wat er in de kelder gebeurt.
Het domein werkt biologisch en behaalde zijn biologische certificering vanaf de oogst van 2010. Daarnaast wordt al sinds 2007 met biodynamische principes gewerkt. Het doel is om de bodem zo levendig mogelijk te houden en de wijnstok zoveel mogelijk in balans met zijn omgeving te laten groeien.
Daarbij wordt geprobeerd zo min mogelijk in te grijpen. Gezonde druiven en een goede wijngaard vormen de basis.
Waarom zijn de wijnen van Clos du Caillou zo herkenbaar?
Wie Rhône zegt, denkt misschien direct aan stevige en krachtige rode wijn. De wijnen van Le Clos du Caillou hebben zeker concentratie, maar kracht is nooit het enige doel.
Juist elegantie is belangrijk.
Grenache geeft rijp rood fruit, kruiden en zachtheid. Oude wijnstokken en arme bodems zorgen voor concentratie, terwijl zandige en kalkrijke terroirs vaak voor frisheid en verfijning zorgen.
De rode wijnen kunnen aroma's laten zien van kersen, frambozen, donkere bessen, kruiden, garrigue en soms een lichte florale toets. De tannines zijn doorgaans rijp en fijn.
Dat maakt de wijnen rijk genoeg voor liefhebbers van klassieke Rhône, maar ook verrassend elegant voor wie normaal gesproken minder snel naar krachtige zuidelijke Franse wijn grijpt.
Côtes du Rhône die soms aan Châteauneuf doet denken
Dit is misschien wel het leukste onderdeel van Le Clos du Caillou.
Door die historische fout in de afbakening komen sommige Côtes du Rhône-wijnen van wijngaarden die geografisch gezien midden tussen Châteauneuf-du-Pape liggen.
Dat betekent natuurlijk niet dat iedere Côtes du Rhône automatisch een Châteauneuf is. Maar bij Le Clos du Caillou kan het kwaliteitsniveau opvallend hoog liggen.
Een mooi voorbeeld is La Réserve Blanc. Ook internationale wijnschrijvers hebben deze witte Côtes du Rhône regelmatig vergeleken met goede witte Châteauneuf-du-Pape.
Voor ons is dat precies wat Le Clos du Caillou zo interessant maakt: je proeft niet alleen een appellation, maar vooral het terroir.
Ook echte Châteauneuf-du-Pape
Le Clos du Caillou bezit daarnaast wel degelijk wijngaarden die officieel binnen Châteauneuf-du-Pape vallen.
Daar maakt het domein verschillende cuvées waarin Grenache vaak centraal staat. Afhankelijk van het perceel kunnen de wijnen heel verschillend zijn: van elegant en floraal tot krachtig, diep en geschikt om jarenlang te bewaren.
In 2020 werd het verhaal nog uitgebreider toen de familie Domaine de Panisse overnam. Dit domein beschikt over oude wijngaarden in Châteauneuf-du-Pape, waaronder oude Grenache en Cinsault. Sommige Grenache-stokken dateren zelfs uit 1924.
Proef Le Clos du Caillou op 1 november
Een wijnhuis als Le Clos du Caillou wordt pas echt duidelijk wanneer je meerdere wijnen naast elkaar kunt proeven.
Daarom vinden we het bijzonder dat het domein aanwezig is tijdens onze Grote Najaarsproeverij op zondag 1 november in de Buitensociëteit van de Hanzehof in Zutphen.
Marilou Vacheron komt naar Zutphen om de wijnen van haar familie te presenteren. Zij vertegenwoordigt inmiddels de vierde generatie van het domein en kan u persoonlijk vertellen waarom de ene wijngaard zoveel anders smaakt dan de andere.
Het is dus niet alleen een kans om mooie Rhône-wijnen te proeven, maar vooral om kennis te maken met de mensen die ze maken.
Heeft u altijd al willen weten wat nu precies het verschil maakt tussen Côtes du Rhône en Châteauneuf-du-Pape? Of waarom Grenache op zand zo anders kan smaken dan Grenache op grote rolkeien?
Op 1 november kunt u het gewoon aan de familie zelf vragen.
Bekijk hier de wijnen van Domaine Le Clos du Caillou bij Wijnhandel Schaapveld
Klik hier om tickets voor de Grote Najaarsproeverij te halen.
